Lichtenberger® Methode

Hoe kan een zanger meer moeiteloos zingen zonder stemschade?

Je ontwikkelt jouw vermogen om je zang en klank met al je zintuigen waar te nemen. Zodoende ben je niet bezig met een muzikale prestatie maar veel meer met een sensorische waarneming, waardoor je ook minder druk of spanning ervaart. De werkwijze kenmerkt zich door speelse vragen, stimuli en oefeningen. Je klank wordt moeiteloos en rijk aan boventonen. En als je zo de aandachtige waarneming verfijnt en volgt, blijken er natuurlijke zelfregulerende en -ordende krachten in je lichaam te kunnen werken. In jouw vocale voordeel!

De Lichtenberger® Methode is een toegepaste stempedagogiek op basis van wetenschappelijk onderzoek naar de ergonomische werking van de stem. Pedagoog en leerling werken in dialoog. Onderzoekende open vragen aan de leerling en specifieke stimulaties zijn karakteristiek voor de Lichtenberger® stempedagogiek. Ontwikkeling van zintuiglijke waarneming bevordert motorische ontspanning. Motorische rust bevordert andersom de zintuiglijk wakker-zijn. Ook stemproblemen, zoals heesheid, spanning of stemuitval e.d. kunnen verminderen of oplossen.

Voor meer informatie en achtergronden:
lees op de website van het Lichtenberger Institut!
Voor bijzondere films en links:
Het geheim van de 8000 Hz frequentie in de gezongen klank

Collega Maarten Rienks, werkzaam in Den Haag, heeft op zijn website Stemklank een mooie pagina waarop hij allerlei informatie (artikelen, interviews, filmpjes) heeft verzameld over achtergronden van de Lichtenberger Stempedagogiek. Klik op achtergronden Lichtenberger Methode en lees verder.

Zingen en het Brein

In Nederland en België heb ik voor de vakverenigingen van Zangpedagogen lezingen gehouden rondom het onderwerp 'Zingen en het Brein'. Over de vele relaties tussen zang, klank en neurologie. In deze lezingen maak ik daar een soort overzicht van met linken naar allerlei deskundigen. En ook aandacht voor de klankgeoriënteerde stempedagogiek, waar de verbinding tussen klank en neurologie zo bewust aanwezig is. Bekijk of download hier slides van lezing:
Singing and Brain Evta-be

Zingen en het Brein -abstract-
In het unieke boek ‘With a Song in my Psyche’ (2001) van de ervaren Amerikaanse zangpedagoge Pearl Shinn Wormhoudt wordt een lans gebroken voor de neurologische en psychologische kanten van zingen én zangpedagogiek. Zij poneert dat zangers en zangdocenten vaak te sterk geconcentreerd zijn op technische aspecten van het zingen, terwijl mentale kwesties juist veel invloed hebben op vocale ontwikkeling en prestatie. Hoe werkt het brein eigenlijk grosso modo? En hoe kun je ervoor zorgen dat het brein en de psyche in het voordeel werkt van een zanger?

Zingen is een product van ons brein. Miljoenen zenuwcellen (neuronen) zijn actief als we muziek maken en zeker als we zingen. Het zenuwstelsel beïnvloedt direct en autonoom de lichaamshouding, hartslag en ademhaling. Ons brein stuurt de positie van strottenhoofd en stemplooien ( =vocal chords) aan. Toonhoogte en melodisch verloop kan worden gereproduceerd op basis van kennis en herinnering opgeslagen in de hersenen. Bovendien is de werking van het autonome zenuwstelsel ontzettend belangrijk in de algemene conditie an het lichaam. Is het gehele lichaam ontspannen, omdat het ingesteld is op een veilige situatie? Of is er veel (overbodige) spierspanning vanwege prestatiedruk en podiumangst, waardoor het lichaam in de ‘onveilige situatie’ modus staat?

Zingen beïnvloedt ook ons brein. Het voortbrengen van klank heeft invloed op het autonome zenuwstelsel, en daarmee op het gehele lichaam inclusief strottenhoofd en stemplooien. Melodie en tekst maken contact met herinnering en emotie in onze psyche. Betekenis en expressie veranderen de zanger al zingende van binnenuit. Zingen en klank maken activeert en intensiveert de verbinding tussen verschillende delen van de hersenen. Deze heilzame neurologische werking van klank, zingeen en muziek maken in brede zin wordt veel gebruikt in de behandeling van mensen met een hersenbeschadiging.

Een nieuwe ontwikkeling in de leerpsychologie van muziek is het concept ‘breinvriendelijk musiceren’. Uitgangspunt in deze ontwikkeling is dat de klank maken (en zingen) een oervorm van menselijke communicatie is. Het opleiden en coachen tot eigen stemklank, authenticiteit en articiteit staan in deze benadering voorop. Zo vervolgt een quick-scan van het onderzoeksveld ‘Zingen en het Brein’ daarbij gebruik makend van verschillende publicaties en eigen ervaringen. Mijn bedoeling is opnieuw vragen te stellen aan mezelf en vakgenoten over de gewenste aanpak in de zangpedagogiek. Hoe kun je als zangpedagoog het brein en de psyche voor de zanger optimaal laten werken, ten gunste van klank en zang?
(Zie hierboven link naar Powerpoint-presentatie bij de lezing. )